سیلیکون ولی تأمین کننده تسلیحات آمریکا استارلینک در خدمت ارتش

به گزارش وبی کارت به نقل از مهر، جنگ آینده در کارخانه های تسلیحاتی کلاسیک آغاز نمی شود و نقطه آغاز آن در مراکز داده، مدلهای زبانی، ماهواره های مدار پایین، عینک های حقیقت افزوده و سامانه هائی قرار گرفته است که میان سنسور، انسان و سلاح پیوند زنده برقرار می کنند. مجموعه همکاریهای اخیر میان اندوریل، اوپن ای آی، متا، مایکروسافت، پالانتیر، آنتروپیک، اسپیس ایکس و پنتاگون نشان داده است که مرز تاریخی میان صنعت فناوری و صنعت دفاعی آمریکا وارد مرحله ای تازه شده است. شرکت فناوری دیگر فقط تأمین کننده ابزار کمکی برای ارتش نیست. این شرکت ها حالا در حلقه ادراک، تحلیل، فرمان، هدف یابی و اقدام نظامی قرار گرفته اند.

اهمیت این روند در تغییر معنای «تجهیزات نظامی» نهفته است. در منطق جدید، تجهیز نظامی فقط تانک، موشک یا جنگنده نیست. هر فناوری که بتواند فاصله میان کشف تهدید تا تصمیم عملیاتی را کم کند، داده های پراکنده را به تصویر واحد میدان نبرد تبدیل کند یا ارتباط مستقیم میان سنسور و تیرانداز برقرار سازد، بخشی از معماری جنگ بحساب می آید. از همین منظر، مدل زبانی، رایانش ابری، عینک حقیقت افزوده، نرم افزار تحلیل تصویر و پهپاد خودمختار در یک اکوسیستم واحد قرار می گیرند که میتوان آنرا «معماری محاسباتی رزمی» نامید. خبرنگار مهر در این نوشتار کوتاه به مرور تعدادی از موارد همکاری میان شرکتهای فناوری و ارتش آمریکا می پردازد.

پنتاگون و گذار به نیروی رزمی مبتنی بر هوش مصنوعی

بیانیه رسمی اخیر پنتاگون درباره ی همکاری با شرکتهای اسپیس ایکس، اوپن ای آی، گوگل، انویدیا، مایکروسافت، آمازون وب سرویسز و اوراکل، چکیده این تحول است. هدف اعلامی از این توافق، استقرار قابلیت های هوش مصنوعی روی شبکه های طبقه بندی شده و حفظ برتری تصمیم در همه حوزه های جنگ است. به باور کارشناسان، این رویکرد بیان کننده آنست که ارتش آمریکا درحال طراحی محیطی است که در آن مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به شبکه های حساس عملیاتی و اطلاعاتی متصل شوند.

همچنین پلت فرم «GenAI.mil» هم به عنوان سکوی رسمی هوش مصنوعی وزارت دفاع معرفی شده و بر اساس گزارش رسمی، بالاتر از ۱.۳ میلیون نفر از کارکنان و پیمانکاران پنتاگون از آن بهره برده اند. ثبت ده ها میلیون پرامپت و استقرار صدها هزار عامل هوش مصنوعی طی چند ماه، نشان داده است که هوش مصنوعی مولد از مرحله آزمایش محدود عبور کرده و وارد جریان عادی کار در دستگاه دفاعی آمریکا شده است.

پنتاگون همزمان بر ممانعت از وابستگی کامل به یک عرضه کننده خاص تاکید می کند. همین نکته یکی از تنش های اصلی این تحول را آشکار می سازد. ارتش آمریکا برای حفظ برتری تصمیم به شرکتهای فناوری وابسته تر می شود، اما همان وابستگی می تواند به مساله حاکمیت عملیاتی، کنترل داده و امنیت زنجیره تأمین تبدیل گردد.

اندوریل، اوپن ای آی و ورود مدلهای زبانی به میدان نبرد

همکاری اندوریل و اوپن ای آی یکی از روشن ترین نمونه های ورود مدلهای بنیادین به مأموریت های نظامی ارتش آمریکا است. در این همکاری، مدلهای پیشرفته اوپن ای آی با سیستم های دفاعی اندوریل و پلت فرم «Lattice» ترکیب می شوند تا توان سیستم های مواجهه با پهپاد افزایش یابد. هدف از این همکاری، کمک به تشخیص، ارزیابی و پاسخ سریع تر به تهدیدات هوایی است.

اندوریل از ابتدا با هدف بازطراحی صنعت دفاعی آمریکا بر پایه نرم افزار، هوش مصنوعی و سنسورهای شبکه شده شکل گرفت. بر همین اساس، پلت فرم «Lattice» هزاران جریان داده را به تصویر واحد میدان نبرد مبدل می کند. اتصال این پلت فرم به مدلهای اوپن ای آی به مفهوم ورود مدل زبانی به محیطی است که داده های حساس باید سریع ترکیب شوند، بار شناختی اپراتور کاهش پیدا کند و آگاهی موقعیتی در مقابل تهدیدهای هوایی افزایش پیدا کند.

در این معماری، هوش مصنوعی فقط متن تولید نمی نماید. مدل باید داده را خلاصه کند، الگو را تشخیص دهد و تصمیم انسانی را در محیطی با فشار زمانی بالا پشتیبانی کند. همین نقطه، مرز میان ابزار تحلیلی و جزء عملیاتی سامانه دفاعی را باریک می کند.

افزایش توان سربازان و هم پوشانی انسان و ماشین

بر همین مبنا، پروژه عینک های حقیقت افزوده نظامی، چهره انسانی تر همین تحول بحساب می آید. همکاری اندوریل و متا در برنامه «Soldier Borne Mission Command» ارتش آمریکا، سربازان را به گره زنده یک شبکه رزمی مبدل می کند. در این طرح، عینک یا کلاهخود هوشمند می تواند نقشه، موقعیت پهپادها، تشخیص هدف توسط هوش مصنوعی و سایر داده های عملیاتی را روی میدان دید رزمنده نمایش دهد. سرباز هم می تواند با زبان طبیعی دستور تخلیه مجروح، طراحی مسیر یا هدایت پهپاد شناسایی را صادر نماید.

عبارت کلیدی مدیر پروژه اندوریل درباره ی «بهینه سازی انسان به عنوان سامانه تسلیحاتی» چکیده فلسفه این نسل از تجهیزات فناورانه است. بر مبنای ادعای مطرح شده، در این الگو، انسان حذف نمی گردد، بلکه درون یک پوسته محاسباتی قرار می گیرد. چشم او با حسگرها، زبان او با مدل زبانی و تصمیم او با نرم افزار فرماندهی پیوند می خورد. مقصد پایانی آنست که سرباز و پهپاد تصمیم را در یک حلقه مشترک بسازند.

پالانتیر و تبدیل داده به هدف

در یک مورد جالب توجه دیگر، همکاری پالانتیر، آنتروپیک و آمازون وب سرویسز نمونه دیگری از انتقال شرکتهای فناوری به قلب عملیات اطلاعاتی و دفاعی است. بر همین اساس، مدلهای کلاد در محیط آمازون و درون پلت فرم «AIP» پالانتیر برای نهادهای اطلاعاتی و دفاعی آمریکا قابل استفاده شده اند. متخصصان اعتقاد دارند که این همکاری می تواند پردازش داده های حجیم، استخراج الگوها، مرور اسناد و تصمیم گیری در وضعیت زمان حساس را پشتیبانی کند.

پالانتیر همزمان قرارداد ۴۸۰ میلیون دلاری «Maven Smart System» را هم از وزارت دفاع آمریکا دریافت کرده است. سامانه «Maven» داده های ورودی از منابع متعدد را دریافت می کند تا اهداف و نقاط مورد علاقه نظامی را شناسایی و کار مفسرین اطلاعاتی را تسریع کند. اهمیت این سامانه در «فشرده سازی زمان هدف گیری» است. ارتش آمریکا می خواهد فاصله میان جمع آوری داده، کشف هدف و اقدام نظامی را کم کند.

توسعه دهندگان مدعی هستند که در چنین محیطی، انسان همچنان تصمیم گیرنده رسمی باقی می ماند اما افق تصمیم او توسط معماری نرم افزاری شکل می گیرد. هرچه سامانه سریع تر هدف را برجسته کند و انتخابهای اقدام را اولویت بندی نماید، فشار اعتماد به ماشین بیشتر می شود. به همین دلیل، بحث درباره ی «Maven» فقط بحث فناوری نیست، بلکه بحث درباره ی آینده مسئولیت، اختیار و زنجیره پاسخ گویی در جنگ الگوریتمی است.

اسپیس ایکس و معماری فضایی جنگ آینده

علاوه بر موارد ذکر شده، نقش اسپیس ایکس در برنامه های نظامی آمریکا، بعد فضایی این اکوسیستم را آشکار می کند. گزارش ها نشان داده است که پنتاگون بدنبال استفاده از نسخه های نظامی استارلینک و استارشیلد برای ایجاد شبکه های ماهواره ای کم تأخیر جهت انتقال داده نظامی و پشتیبانی از سیستم های دفاع موشکی است.

بر همین اساس، در معماری فضایی جدید، داده باید با کمترین تأخیر ممکن به یگان، سامانه پدافندی یا سلاح منتقل شود. همین مسئله، ماهواره را از یک ابزار شناسایی صرف به بخشی از زنجیره اقدام نظامی مبدل می کند. همزمان، وابستگی به اسپیس ایکس هم نگرانی هایی درباره ی تمرکز قدرت، کنترل عملیاتی و امنیت زیرساخت به وجود آورده است.

پروژه «Shield AI» و خودمختاری در میدان نبرد

نمونه «Shield AI» نشان داده است که خدمات نظامی شرکتهای فناوری فقط در لایه نرم افزار باقی نمانده اند. این شرکت، پهپادهای «V BAT» و نرم افزار خودمختاری «Hivemind» را توسعه داده و به ارتش هند عرضه نموده است. پلت فرم «Hivemind» به سیستم های دفاعی امکان می دهد محیط را حس کنند، تصمیم بگیرند و مأموریت را بدون مداخله مستقیم انسانی ادامه دهند.

علاوه بر این، پهپاد «V BAT» برای میدان جنگ الکترونیک طراحی شده و می تواند مأموریت های شناسایی، مراقبت و هدف یابی را در محیط های دشوار انجام دهد. اهمیت اصلی این پروژه در مفهوم «خودمختاری» است. پهپاد در این سناریو فقط حامل دوربین نیست و به موجودیتی مبتنی بر نرم افزار تبدیل می شود که می تواند در وضعیت اختلال ارتباطی یا محدودیت کنترل مستقیم انسانی هم به مأموریت ادامه دهد.

در کنار هم قرار دادن این نمونه ها یک الگوی مشترک را آشکار می کند. بر همین اساس، اندوریل با «Lattice»، اوپن ای آی با مدلهای بنیادین، متا با حقیقت افزوده، مایکروسافت با زیرساخت ابری اژور، پالانتیر با سامانه «Maven»، اسپیس ایکس با استارشیلد و «Shield AI» با نرم افزار Hivemind هر کدام بخشی از یک معماری واحد را می سازند که از سنسور تا فهم، از فهم تا تصمیم و از تصمیم تا اقدام امتداد پیدا می کند.

ویژگی اصلی این اکوسیستم، نرم افزاری شدن قدرت نظامی است. کارشناسان اعتقاد دارند که برتری آینده فقط در انباشت سلاح خلاصه نمی شود و در سرعت ادراک، شتاب تصمیم، اتصال شبکه ها و توان پردازش داده شکل می گیرد. شرکتهای فناوری دقیقاً در همین نقاط اتصال مستقر شده اند. آنها الزاماً همه سلاح را نمی سازند، اما «هوش»، «رابط»، «شبکه» و «شتاب تصمیم» را عملیات نظامی تأمین می کنند.

در نهایت، چنین پیداست که نتیجه این روند، ظهور نسلی از جنگ است که میدان نبرد آن قبل از شلیک، درون شبکه های داده، مدلهای هوش مصنوعی و سیستم های نرم افزاری ایجاد می شود.