چالش آب در تهران مصرف غیرمتعارف، سدهای خالی و راهکارهای رویارویی با آن
وبی کارت: وبی کارت: در صورتیکه سدهای پایتخت در پایین ترین سطح ذخیره در نیم قرن اخیر قرار دارند و کارشناسان درباره ی آن هشدار می دهند، اصلاح الگوی مصرف می تواند در مواجهه با این چالش موثر باشد.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: استان تهران، با جمعیتی که از ۱۵ میلیون نفر فراتر رفته، در رویارویی با یکی از شدیدترین چالش های آب در دهه های اخیر قرار دارد، سدهای پنجگانه تأمین کننده آب آشامیدنی پایتخت در وضعیت وخیمی هستند و حجم ذخیره آنها به سطوح بی سابقه ای کاهش یافته؛ کارشناسان می گویند این وضعیت نتیجه تلفیقی از خشکسالی طولانی، کاهش شدید بارش و مصرف بالای آب در بین مشترکان خانگی است.
سدهای تهران، ذخیره ای نزدیک به صفر
طبق آمار رسمی و تحلیل منابع آب، سدهای اطراف تهران – همچون سدهای لتیان، امیرکبیر، لار، مملو و طالقان – حجم ذخیره ای بسیار پایین دارند که نسبت به سال قبل به صورت قابل ملاحظه ای کم شده است. بر مبنای داده های پخش شده، مجموع ذخیره این سدها تنها درصد بسیار کمی از ظرفیت خویش را در اختیار دارند و در بعضی موارد حتی به حدود ۳–۵ درصد رسیده اند. اگر بارش قابل توجهی رخ ندهد، این منابع ممکنست بی فایده شوند و تأمین آب پایتخت به مخاطره بیفتد.
بنا بر گزارش ها، بارش در سالیان اخیر بشدت کمتر از میانگین بلند مدت بوده و این موضوع، که با پنج سال خشکسالی پی در پی هم راه است، تاثیر عمیقی بر منابع آب سطحی و زیرزمینی گذاشته است. کاهش ۴۰ تا ۹۶ درصدی بارش نسبت به سالهای گذشته، یکی از بارزترین نمودهای این بحران است.
مصرف آب و سهم هر خانوار
با این که منابع آب طبیعی تهران تحت فشار است، مسئولان صنعت آب می گویند الگوی مصرف خانگی یکی از عوامل اصلی تشدید بحران است، در حالیکه معیار مصرف نرمال برای آب آشامیدنی در تهران حدود ۱۳۰ لیتر در روز به ازای هر نفر درنظر گرفته می شود، بخش قابل توجهی از شهروندان مصرفی خیلی بیشتر از این رقم دارد. برخی گزارش ها نشان می دهند درصد بالایی از مشترکان خانگی در سطوحی فراتر از الگوی متعارف مصرف می کنند و این فشار مصرفی سبب می شود منابع موجود سریع تر تخلیه شوند.
شرکت های آب و فاضلاب در تلاش هستند تا از راه سامانه ۱۲۲ و طرح های نصب «کاهنده مصرف» مشترکان را نسبت به مصرف منطقی تر قانع کنند، تاکنون در تهران بیشتر از یک میلیون دستگاه کاهنده مصرف آب در منازل تعبیه شده که هدف آن کاهش مصرف غیرضروری و غیرمتعارف است.
مسئولان می گویند، هر خانوار خانگی در ماه می تواند تا حدود ۱۲ هزار لیتر آب را به صورت منطقی مصرف کند، اما مصرف فعلی در قسمت قابل توجهی از خانوارها از این مقدار فراتر می رود. این مصرف بیشتر از الگو، فشار بر شبکه توزیع آب و منابع را افزایش داده و همه مشترکان را تحت تاثیر قرار می دهد.
بهنام بخشی، سخنگوی آبفای تهران، در گفتگو با خبرنگار مهر اعلام نمود: میزان بارش استان تهران در پنج ماه ابتدای سال آبی جاری به کمتر از ۸۰ میلی متر رسیده؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با شرایط نرمال دارد.
به گفته او، در یک سال آبی معمولی حدود ۲۸۰ میلی متر بارش مورد انتظار است و بر این اساس، استان با کسری قابل توجهی روبه رو شده است.
بخشی تاکید کرد: ماه پایانی سال می تواند در مدیریت منابع آبی نقش تعیین کننده ای داشته باشد.
سخنگوی آبفای تهران با اشاره به افزایش مصرف آب در ایام خانه تکانی اظهار داشت: شست وشوی حیاط، فرش، موکت و خودرو با شلنگ آب فشار زیادی به شبکه وارد می نماید و شهروندان باید از این شیوه ها پرهیز کنند.
او همینطور یادآور شد، مصرف لحظه ای آب تهران در زمان تحویل سال قبل به حدود ۵۸ هزار لیتر در ثانیه رسیده بود؛ رقمی که به قول مسئولان، نگرانی هایی در رابطه با پایداری تأمین آب در ایام اوج مصرف بوجود آورده است.
وی با بیان اینکه حدودا ۹۰ درصد میزان ذخیره آب در سدکرج خالی است و سد لار حدود ۱ درصد آب دارد، اظهار داشت: سطح آب در سد لتیان خیلی کم است.
بخشی افزود: سرجمع میزان ذخایر سدهای تهران با احتساب سد طالقان و سدهای پنج گانه ۱۲۷ میلیون متر مکعب است.
به گفته او الگوی مصرف ۱۳۰ لیتر برای هر شهروند در شبانه روز است، اما متاسفانه اکنون سرانه مصرف در تهران بطور میانگین ۱۹۵ لیتر است، که با الگو فاصله دارد.
بخشی از شهروندان خواست با صرفه جویی و رعایت الگوی مصرف، به عبور کم تنش از روزهای پایانی سال کمک کنند.
کاهش نگران کننده ذخایر آبی تهران؛ حجم آب سدها به حدود یک سوم رسید
معاون بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران همینطور در گفتگو با خبرنگار مهر از افت قابل توجه ذخایر آبی سدهای تأمین کننده آب پایتخت اطلاع داد و اعلام نمود: میزان آب موجود پشت سدها در مقایسه با شرایط معمول، به حدود یک سوم کم شده است؛ موضوعی که می تواند زنگ اخطار جدیدی برای مدیریت مصرف آب در ماه های پیش رو باشد.
راما حبیبی با اشاره به وضعیت منابع آبی استان اعلام نمود: حجم آب ذخیره شده در سدهای تهران بشکل محسوسی کم شده و اکنون تقریبا به یک سوم میزان معمول رسیده است.
به گفته او، تداوم خشکسالی، کاهش بارش ها و افزایش مصرف، از مهم ترین عوامل افت ذخایر سدها محسوب می شود؛ شرایطی که مدیریت مصرف آب را بیشتر از گذشته ضروری کرده است.
مسئولان حوزه آب تاکید می کنند ادامه این روند می تواند تأمین پایدار آب در ماه های گرم سال را با چالش مواجه کند و از شهروندان خواسته اند با صرفه جویی و اصلاح الگوی مصرف، به حفظ منابع آبی کمک کنند. کارشناسان هم اخطار می دهند که کاهش ذخایر سدها تنها یک مساله مقطعی نیست و در صورت تداوم کم بارشی، نیاز به تصمیم های جدی تر در حوزه مدیریت منابع آب اجتناب ناپذیر خواهد بود.
از سوی دیگر، شرکت آب و فاضلاب تهران به شکل مداوم بر پایداری شبکه آب رسانی کار می کند تا ناپایداری فشار و قطعی های شبانه کم شود. باآنکه مسئولان بابت کاهش فشار شبانه از مردم عذرخواهی کرده اند، اما آنرا چاره ای برای مدیریت کمبود منابع نامیده اند تا آب برای همه مناطق قابل دسترس باشد.
یکی از اقداماتی که برای مدیریت مصرف در پایتخت درحال اجراست، توزیع کاهنده های مصرف آب خانگی است، مشترکان می تواند با مراجعه به سامانه ۱۲۲ این دستگاه ها را برای منزل خود ثبت کنند و کارشناسان بعد از بررسی در محل نصب را انجام می دهند تا مصرف در حد الگو نگه داشته شود.
چالش های ساختاری و اثرات تغییر اقلیم
کارشناسان منابع آب همینطور باور دارند که صرفه جویی فردی و نصب تجهیزات صرفه جویی کافی نیست و چالش های ساختاری و مدیریتی باید در دستور کار قرار گیرد. ترکیب کاهش بارندگی، افزایش دما، برداشت بی رویه از منابع زیرزمینی و توسعه مصرف بی رویه شهری سبب شده تهران در معرض خطر جدی قرار بگیرد.
تهران بخش بزرگی از منابع آب خویش را از چاه های زیرزمینی تأمین می کند و برداشت بدون برنامه از این منابع، علاوه بر کاهش ذخایر، می تواند سبب فرونشست زمین و پایین رفتن سطح سفره های آب زیرزمینی شود، این پدیده در بعضی مناطق شهری گزارش شده و مشکلات دیگری مانند نشست زمین، ترک خوردگی سازه ها و صدمه به زیرساخت های شهری را به دنبال دارد.
در تحلیل های رسانه ای وضعیت آب تهران، از آن به «روز صفر» نام برده می شود، روز صفر آبی مفهومی است، که به حالتی اشاره دارد که منابع آب شهری به حدی کم شود که آب دیگر به شیرهای مصرف کنندگان نرسد و بحران آب جدی تر از همیشه شود. این واژه در گزارش های کارشناسی برای تهران هم بعنوان یک سناریوی خطرناک یاد شده قرار گرفته است.
برخی گزارش ها حتی اخطار داده اند که اگر مصرف کاهش نیابد و منابع آب به صورت قابل توجهی بازیابی نشود، تهران ممکنست در آینده ای نزدیک با شرایطی مواجه شود که کمبود آب به سطح بحرانی برسد.
چالش آب، علاوه بر تهدید منابع طبیعی و شبکه توزیع، نتایج اجتماعی و اقتصادی هم دارد، کاهش آب تاثیر مستقیمی بر زندگی روزمره شهروندان، خدمات شهری، کسب وکارها و بخش های خدماتی مانند درمان و بهداشت دارد.
بسیاری از افراد مجبور شده اند از منابع جایگزین مانند تانکرهای آب، ذخیره سازی در مخازن و بطری ها استفاده کنند، که هزینه و زحمت بیشتری برای خانواده ها بهمراه دارد.
این چالش همینطور نکته ای جدی برای برنامه ریزان شهری است. با ادامه روند کنونی پهنای جمعیت شهری افزایش پیدا کرده و تقاضا برای آب روزبه روز بیشتر می شود، در حالیکه منابع آب محدود و کم شده اند. این ناهماهنگی بین عرضه و تقاضا نیازمند راهکارهای بلندمدت، همچون سرمایه گذاری در تکنولوژی های بازیافت آب، نمک زدایی دریا، مدیریت هوشمند مصرف و اصلاح سیاستهای تخصیص آب است.
چالش آب در تهران پدیده ای پیچیده است که فراتر از مدیریت مصرف فردی است و با تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی، مصرف بالا و ضعف در مدیریت منابع آبی گره خورده است. مصرف غیرمتعارف، ذخیره پایین سدها و تهدید «روز صفر» آب، نمایانگر چالش بزرگی است که نیازمند اقدامات هماهنگ دولتی، مشارکت شهروندی و سیاست گذاری بلند مدت است تا آینده تأمین آب پایتخت تضمین شود.
خلاصه اینکه تهران بخش بزرگی از منابع آب خویش را از چاه های زیرزمینی تامین می کند و برداشت بدون برنامه از این منابع، علاوه بر کاهش ذخایر، می تواند سبب فرونشست زمین و پایین رفتن سطح سفره های آب زیرزمینی شود، این پدیده در بعضی مناطق شهری گزارش شده و مشکلات دیگری مانند نشست زمین، ترک خوردگی سازه ها و لطمه به زیرساخت های شهری را بدنبال دارد. این واژه در گزارش های کارشناسی برای تهران هم به عنوان یک سناریوی خطرناک یاد شده قرار گرفته است. خیلی از افراد مجبور شده اند از منابع جایگزین مانند تانکرهای آب، ذخیره سازی در مخازن و بطری ها استفاده کنند، که هزینه و زحمت بیشتری برای خانواده ها به همراه دارد.
منبع: webycard.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب